مقالات
عسل؛ شیرینی طبیعت، نه داروی جادویی
شیشهای که هر خانهای داستان خودش را دربارهاش دارد
احتمالاً شما هم شنیدهاید:
«این عسل صددرصد طبیعیه.»
«این یکی برای گلودرد عالیه.»
«اون عسل کوهی رو فقط زمستون میارن.»
عسل از معدود خوراکیهایی است که هم سر سفره صبحانه حضور دارد، هم در نسخههای مادربزرگها و هم در مقالههای علمی.
اما بین عسل واقعی و افسانههایی که دور آن ساخته شده فاصلهای وجود دارد که بهتر است بشناسیم.
عسل از چه چیزی تشکیل شده است؟
بخش عمده عسل از انواع قندها تشکیل شده، اما بسته به منشأ گیاهی میتواند دارای ترکیبات فنولی، اسیدهای آلی، مواد معطر و سایر ترکیبات در مقادیر مختلف باشد.
همین تفاوت منشأ باعث میشود عسل کنار، آویشن، گون یا چندگیاه از نظر رنگ، بو و طعم یکسان نباشند.
آیا عسل برای سرفه مفید است؟
این مورد برخلاف بسیاری از ادعاهای عجیب درباره عسل، پشتوانه پژوهشی قابلتوجهی دارد.
مرورهای مطالعات انسانی نشان دادهاند که عسل میتواند در بعضی عفونتهای تنفسی فوقانی به کاهش شدت یا دفعات سرفه کمک کند. البته کیفیت شواهد کاملاً بینقص نیست و عسل درمان علت بیماری محسوب نمیشود.
بنابراین یک قاشق عسل برای آرام کردن گلو ممکن است مفید باشد؛ اما تب شدید، تنگی نفس یا بیماری جدی داستان دیگری است.
عسل طبیعی یعنی بدون قند؟
نه.
این شاید مهمترین سوءتفاهم درباره عسل باشد.
عسل طبیعی همچنان یک ماده غذایی شیرین و پرانرژی است. طبیعی بودن قندهای آن باعث نمیشود بتوانیم بدون محدودیت مصرفش کنیم.
اگر یک قاشق عسل را جایگزین شکر کنیم یک موضوع است؛ اما اگر همان مقدار شکر قبلی را مصرف کنیم و عسل را هم به رژیم اضافه کنیم، عملاً فقط قند و انرژی بیشتری دریافت کردهایم.
هشدار بسیار مهم درباره کودکان
عسل برای کودکان زیر یک سال مناسب نیست.
CDC صراحتاً توصیه میکند به کودک زیر ۱۲ ماه عسل داده نشود، زیرا عسل میتواند حامل اسپور باکتریهایی باشد که در این سن خطر بوتولیسم ایجاد میکنند.
این توصیه شامل «فقط یک ذره عسل» هم میشود.
بهترین روش مصرف
عسل میتواند همراه نان، ماست، صبحانه یا نوشیدنی استفاده شود.
ایده خوب این است که عسل را جایگزین بخشی از شیرینکنندههای دیگر کنیم، نه اینکه آن را به همه خوراکیهای شیرین قبلی اضافه کنیم.
عسل خوب چه ویژگیای دارد؟
رنگ روشن یا تیره بهتنهایی معیار کیفیت نیست.
شکرک زدن هم بهتنهایی نشانه تقلبی بودن عسل نیست.
منبع معتبر، اطلاعات تولیدکننده، منشأ محصول و در صورت امکان آزمایش محصول ارزش بیشتری از تستهای خانگی معروفی مثل «عسل در آب حل شد یا نشد» دارند.
جمعبندی
عسل غذای جذابی است؛ اما هرچه دربارهاش اغراق کمتری کنیم، ارزش واقعیاش بهتر دیده میشود.
شیرینکنندهای طبیعی، دارای ترکیبات گیاهی مختلف و احتمالاً مفید برای آرام کردن برخی سرفهها؛ اما همچنان شیرینکننده است.